Lidl vindt snijvlak tussen duurzaamheid en retail

Warenhuisketen Lidl kondigde onlangs een nieuw initiatief aan om voedselverspilling tegen te gaan: producten die op vervaldag komen, verkopen tegen absolute bodemprijzen. Het is niet het enige, en zeker niet het laatste initiatief van de retailer in het kader van de Sustainable Development Goals (SDG’s). Is dat dan verenigbaar, duurzaamheid en lage prijzen?

Dit artikel maakt onderdeel uit van het magazine:
Susanovamagazine september 2020
Elke Doms | 10 maart 2020
Ontwerp Zonder Titel 5
Lidl wil de omzet uit het duurzame assortiment elk jaar met 10 procent doen stijgen.

Lidl tekende in 2016 een ambitieus plan uit met 50 concrete duurzaamheidsdoelstellingen. De eerste daarvan: actief bijdragen aan de SDG’s, die een jaar eerder gelanceerd werden door de VN. Philippe Weiler, hoofd duurzaamheid voor Lidl België en Luxemburg: “De SDG’s zijn een mooi vertrekpunt. In tegenstelling tot de millenniumdoelstellingen die eraan voorafgingen, zijn ze heel volledig. Ze bestrijken alle grote mondiale uitdagingen, stimuleren een geïntegreerde aanpak en stellen concrete doelstellingen voorop.” Al legt Lidl de lat voor zichzelf nog hoger.

Onderbouwd door wetenschap

Weiler: “Hoe bepaal je of een bedrijf met zijn inspanningen wel voldoende bijdraagt aan de SDG’s? Daarvoor zijn internationale meetkaders. Er is op dit moment maar één thema waarvoor zo’n rekenkundige opvolging mogelijk is, en dat is het klimaat.”

Weiler doelt op de Science Based Targets Initiative (SBTi), een initiatief van onder meer de Verenigde Naties en het WWF dat bedrijven aanspoort om een scherp klimaatbeleid te voeren op basis van wetenschappelijk onderbouwde doelstellingen. Lidl werd in 2019 als eerste supermarktketen in ons land tot het SBTi toegelaten. “Al onze inspanningen worden daarin getoetst aan wetenschappelijk onderzoek. En dan zie je bijvoorbeeld dat een bedrijf dat ‘maar’ voor 10 procent minder uitstoot gaat, soms veel meer bijdraagt aan het klimaat dan eentje dat volledige CO2-neutraliteit claimt.”

Duurzaam assortiment elk jaar tien procent doen groeien

Weiler vindt dan ook niet dat elk bedrijf op elk van de 17 SDG’s even zwaar moet inzetten. “Het is belangrijker om de doelstellingen te halen waarvoor je echt een verschil kan maken. Met een duidelijk kader, gebaseerd op de bedrijfsactiviteit en de grootte, zie je dan meteen of je genoeg doet. Zo stopt ook het nutteloze opbod tussen de bedrijven – 10 procent minder! 20 procent minder! – vanzelf.”

Voor welk van die SDG’s kan Lidl het verschil maken? “Bij Lidl België en Luxemburg werken we momenteel rond 13 van de 17 SDG’s. Een belangrijke SDG voor ons als retailer is nummer 12: duurzame consumptie en productie. Onze voornaamste doelstelling is om de omzet uit het assortiment duurzame producten jaarlijks met 10 procent te doen stijgen.”

De duurzame producten zijn te herkennen aan hun label. “Lidl kiest ervoor om geen eigen standaarden en labels te ontwikkelen, maar alleen te werken met onafhankelijke internationale standaarden, zoals MSC, UTZ, Fairtrade, Rainforest Alliance, FSC, … Dat is niet alleen de handigste werkwijze, maar volgens ons ook de meest correcte.”

Markttransformatie voor vis

De retailer gaat heel methodisch te werk. “We kiezen er bewust voor om telkens een volledige productgroep 100 procent duurzaam te maken: chocolade, vis, soja, palmolie, … We zijn de enige retailer in België die dat doet. Dat heeft duidelijke voordelen. Deze ‘choice editing’ neemt de keuzestress weg bij onze klanten. Uit ons eigen onderzoek bleek immers dat het bewustzijn bij klanten wel groeit, maar als ze kunnen kiezen tussen een duurzame en een niet-duurzame variant, geven andere criteria toch vaak de doorslag, zoals de prijs. Bovendien kunnen we zo een groter volume afnemen. Dat zorgt voor schaalvoordelen, zowel op het vlak van prijs als impact.”

“Voor verse en diepvriesvis zijn we intussen volledig overgeschakeld op vis met het MSC- of ASC-label (keurmerken voor duurzaam gevangen of gekweekte vis, red.). Die omschakeling voert Lidl ook in heel wat andere landen door. En aangezien we een van de grootste retailers ter wereld zijn, zorgt zo’n engagement wereldwijd voor een echte markttransformatie op het vlak van duurzame visvangst. Momenteel is Lidl België bezig met de volgende stap: tegen eind dit jaar willen we ook voor bewerkte visproducten, zoals tonijnsla, helemaal overgeschakeld zijn.”

Verder dan fairtrade

De uitdaging stopt bij Lidl niet zodra een productgroep duurzaam is: de lat wordt stapsgewijs verhoogd. Zo ligt er al sinds 2016 alleen nog duurzame chocolade in de rekken, met een label van Fairtrade, Rainforest Alliance of UTZ. Maar die standaarden zijn niet onderling inwisselbaar. Fairtrade is de meest ambitieuze van de drie. Weiler: “In een volgende stap proberen we daarom zo veel mogelijke chocolade ‘op te schalen’ naar Fairtrade.”

“En helaas, met Fairtrade trek je mensen misschien uit de extreme armoede, maar ze blijven evengoed arm, zeker binnen de cacaosector. Daarom zijn we bij Lidl op zoek gegaan naar iets dat nog verder gaat dan de standaard. Daaruit is de ‘Way to Go!’-chocolade ontstaan. We werken daarvoor samen met onze partners Fairtrade, Rikolto (het voormalige Vredeseilanden) en Kuapa Kokoo, een coöperatie van Ghanese cacaoboeren. De boeren van de coöperatieve ontvangen van Lidl een extra premie bovenop de Fairtrade-premie. Daarmee kunnen ze investeren in betere landbouwtechnieken en bijkomende gewassen, zodat hun inkomen stijgt.”

Groenten van de boer

Duurzaamheid is niet alleen te vinden in het Zuiden. Lidl zet evengoed in op de korte keten, met producenten en leveranciers dicht bij huis. Ook daar vonden ze een raakpunt tussen discount en duurzaamheid. Weiler geeft een sprekend voorbeeld: “Voor groenten en fruit gaan we bijna nooit naar de veiling, we kiezen voor rechtstreeks contact met de boer. Onze tomaten komen zo al meer dan 20 jaar van bij tomatenboer Erik De Winter uit Sint-Katelijne-Waver. Door die vertrouwensrelatie durfde hij te investeren in zijn eigen business, zoals energiemaatregelen en een opvangbassin voor regenwater. Dat laatste kwam hem bijvoorbeeld tijdens de voorbije droge zomers, toen er een sproeiverbod was, heel goed van pas. Dankzij die investeringen, heeft hij een hogere opbrengst en een lagere factuur. Zo kan hij zijn tomaten aan Lidl aanbieden tegen een interessante prijs.”

Drie kilo fruit voor één euro

Toekomstgericht produceren en consumeren gaan hand in hand. Lidl wil tegen 2025 de helft minder voedsel verspillen dan in 2015. De keten doneert al jaar en dag aan de voedselbanken, maar de positieve impact was niet altijd even groot. “We selecteren de producten die gaan vervallen, één à twee keer per week komen de voedselbanken die ophalen, de dag erna stellen ze de pakketjes samen, en daarna komen ze bij de mensen terecht. Wat nog eetbaar was toen wij het weggaven, is dat een paar dagen later, wanneer het bij de consument ligt, soms niet meer.”

Daarom lanceert Lidl nu een alternatieve formule, die eerder met succes getest werd in de Luxemburgse winkels: wat op vervaldatum komt, wordt ter plaatse aangeboden voor een spotprijs. Steak aan 50 eurocent, een krat fruit voor een euro, … Weiler: “Bijna alle producten raken nu toch nog verkocht, inclusief producten die sowieso niet in aanmerking kwamen voor de voedselbanken, zoals vlees (in verband met voedselveiligheid, red.). De voedselbanken krijgen geen voedsel meer, maar wel de netto-opbrengst van de verkoop. Met het geld kunnen ze zelf eten aankopen dat beter voldoet aan de vraag van wie een beroep doet op de voedselpakketten, én een lange houdbaarheidsdatum heeft!”

Tien procent minder transportemissies

Behalve productie en consumptie zet Lidl België ook hoog in op klimaatactie, SDG 13. ”Onze transportemissies moeten met 10 procent naar beneden tegen 2025 (tegenover 2015)”, maakt Weiler zich sterk. “Ons actieplan wordt volop uitgerold. We kijken naar de vullingsgraad van de vrachtwagens, optimaliseren de gebruikte routes, onderzoeken de inzet van alternatieve brandstoffen, … De resultaten zullen we monitoren via SBTi.”

“En er staat nog meer op de to-dolijst. Opschaling van de eigen hernieuwbare energie, meer elektrische laadpalen aan de filialen, minder plasticverpakkingen, de eliminatie van schadelijke chemicaliën uit de productieketen van hun textielaanbod, … Lidl is vast van plan om zijn naam als voortrekker en challenger op het vlak van duurzaamheid waar te maken.”

SDG

Verantwoorde consumptie en productie

Probeer Susanova gratis uit!

Wilt u meer dan alleen nieuws? Al onze plusartikels, reportages en analyses lezen? Kies dan voor een proefabonnement van een maand!