Partnerinterview

Eerste Belgische industriële biomethaanproducent is klaar voor injectie op het net

Met Bio Blue in Ieper (dit jaar) en Gent (over drie à vier jaar) staan in Vlaanderen twee biomethaaninstallaties in de steigers. Het team van Bio Blue ziet toekomstmuziek in het groene gas, maar vraagt tussenkomst van de overheid. “Zolang groene energie duurder is dan fossiele of nucleaire energie, kan de energietransitie niet doorbreken.”

Dit artikel maakt onderdeel uit van het magazine:
Susanovamagazine april 2020
Bart Vancauwenberghe en Katelijne Norga | 31 maart 2020
Biomethaan  Bio  Blue  Ing
Bart De Lathauwer van Bio Blue (links) en Koen Tahon van ING (rechts). ING steunt het biomethaanproject via haar Sustainability-programma.
©Lieven Van Assche (ID/PhotoAgency)

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met onze partner ING - www.ing.be

Het aandeel hernieuwbare energie in onze energiemix moet naar omhoog. Team Bio Blue, onder leiding van Bart De Lathauwer, maakte een totaalbeeld van de energiesector en kwam tot straffe conclusies. “In België verbruiken we jaarlijks met z’n allen 600 terrawattuur aan primaire energie, waarvan zo’n 185 terrawattuur aan elektriciteit. Daarvan komt op dit moment nog geen 20 terrawattuur uit hernieuwbare energie. Daarmee zijn we bepaald niet de beste leerling van de klas. Zo is in Zweden bijvoorbeeld al meer dan de helft van de energie afkomstig van hernieuwbare bronnen. Door energiezuiniger te leven en onze huizen beter te isoleren kunnen we die 600 terrawattuur wel laten zakken, maar sowieso moeten we veel nadrukkelijker inzetten op alternatieve energiebronnen.”

Zonnepanelen in de woestijn

Biomethaan is een deel van de puzzel, maakt De Lathauwer zich sterk. “Als we de circa 2,5 miljoen beschikbare daken van huizen en industriële panden voorzien van zonnepanelen, zullen die samen jaarlijks ongeveer 20 terrawattuur aan elektriciteit opleveren. Als we het aantal windmolens op land uitbreiden van de huidige 450 naar 2000, zouden die goed zijn voor nog eens 10 terrawattuur op jaarbasis. Op zee zouden we – mits we forse investeringen doen – aan een productie van 40 à 50 terrawattuur raken. Maar zelfs dan zullen we nooit de integrale energiebehoefte kunnen afdekken.”

“Transport van groene energie die elders geproduceerd wordt, is een optie. Volgens een studie van Ad van Wijk, expert in toekomstige energiesystemen en deeltijds professor aan de Technische Universiteit Delft, is het technologisch perfect haalbaar om duizenden vierkante kilometers op zandvlakten te vullen met zonnepanelen en onze oceanen uit te rusten met windmolens. De geproduceerde stroom kan naar Europa getransporteerd worden via energiedragers als waterstof of ammoniak. Dat lijkt me de manier waarop we over tientallen jaren sowieso zullen werken. Maar lokaal geproduceerd biogas zal altijd goedkoper zijn. Het is dan ook belangrijk dat we in Vlaanderen inzetten op groen gas en groene warmte.”

In tegenstelling tot andere landen in Europa telt België erg weinig biomethaaninstallaties. De eerste werd pas gebouwd in 2018. (Bron: EBA)

Eind dit jaar biomethaanproductie

Op de Bio Blue-sites in Ieper en Gent komen twee gloednieuwe vergistingsinstallaties. De installatie in Ieper heeft een vermogen van circa 25 megawatt en zal organisch-biologisch afval vergisten en het gegenereerde biogas vervolgens omvormen tot biomethaan. De capaciteit is vijf keer die van de bestaande vergistingsinstallatie.

“We maken gebruik van vernieuwende technieken, zowel in de voorbehandeling van de reststromen als in de nabehandeling van het digestaat. Bovendien wordt twee derde van het biogas opgezuiverd tot biomethaan (dat gebeurt door koolstofdioxide en andere onzuiverheden te verwijderen, red.), dat rechtstreeks geïnjecteerd kan worden op het aardgasnet. Een derde van het biogas wordt via een warmtekrachtkoppeling (wkk) omgezet in elektriciteit en warmte voor eigen gebruik. We willen in juli de biogasproductie opstarten, eind dit jaar willen we klaar zijn voor biomethaan.”

Door biomethaan te produceren, sluit het bedrijf niet alleen de energie- maar ook de nutriëntenkringloop. “We streven naar een volledig circulair systeem. Ons doel is enerzijds een maximale productie van hernieuwbare energie uit biomassa-afval, anderzijds een maximale recyclage van nutriënten. We recupereren immers de stikstof, fosfor en kalium uit de organische reststromen in het digestaat, zodat die ingezet kunnen worden als biomeststof.”

"Ik pleit voor de verplichte inmenging van biomethaan"

Bart De Lathauwer (Bio Blue)

Overal hetzelfde ondersteuningsmechanisme

Binnen een drietal jaar volgt de opstart van Bio Blue Gent, gelegen op het Gentse Kluizendok. De Lathauwer hoopt dat er tegen dan werk zal zijn gemaakt van een uniform Europees ondersteuningsmechanisme voor vergistings- en biomethaaninstallaties. “Momenteel zijn die in elk Europees land verschillend. In ons land krijg je bijvoorbeeld ondersteuning voor tien of vijftien jaar (via groenestroom- en warmtekrachtcertificaten), waarna die integraal wegvalt. Door het gebrek aan uniformiteit ontstaat er oneerlijke concurrentie, omdat de biomassa door het spelen van de markt automatisch terechtkomt in landen die het meeste steun verlenen. Als de mechanismen overal gelijk zouden worden getrokken, is er wél een gelijk en fair speelveld.”

Een andere mogelijkheid is volgens De Lathauwer om de inmenging voor biomethaan verplicht te maken. “Brandstofproducenten zijn nu al verplicht om bij hun diesel of benzine een bepaald percentage aan biodiesel of bio-ethanol toe te voegen. Dat heeft de producenten van biobrandstoffen een enorme boost gegeven. Ik pleit ervoor om dezelfde regeling toe te passen voor aardgas.”

Maar ook aan de prijszetting schort nog wat, zegt De Lathauwer: “Momenteel ligt de prijs van groene energie hoger dan die van energie uit fossiele brandstoffen en kernenergie. De consument betaalt bovendien ook transport- en distributiekosten en taksen. Maar aan dat laatste kan wat gedaan worden. Door de taksen op groene energie te verlagen of te verhalen op fossiele en nucleaire energie, komt de prijs die de consument betaalt toch al aardig in de buurt van de fossiele of niet-duurzame alternatieven. ”

De Lathauwer is ervan overtuigd dat biogas- en biomethaancentrales fors kunnen bijdragen tot het stabiliseren van het toekomstige elektriciteitsnet. “In ons land zullen we nooit veel moeten verwachten van waterkrachtcentrales, daar hebben we het landschap niet voor. Biogascentrales bieden meer stabiliteit dan zonne- en windinstallaties, die niet continu energie kunnen leveren. Een aangepast wetgevend kader, op Europees en Vlaams niveau, is dan ook een must.”

400 miljoen euro voor duurzame projecten

Het project Bio Blue krijgt de steun van grootbank ING via haar Sustainability-programma. Koen Tahon, relatiebeheerder Food & Agri met focus op sustainability en innovatie: “Bio Blue maakt de kringloop rond: ze verwerken moeilijk te valoriseren reststromen uit de voedingsindustrie tot biomethaan.”

“Hernieuwbare energie is een van de speerpunten van ons Sustainability-programma. Om duurzame projecten te steunen, zijn we een lening van 200 miljoen euro aangegaan bij de Europese Investeringsbank. Dat bedrag hebben we zelf verdubbeld, waardoor we duurzame investeringen kunnen steunen ter waarde van 400 miljoen euro. Duurzame ondernemers en bedrijven krijgen bij ons bovendien de kans om gebruik te maken van een rentekorting op hun krediet.”

Coronacrisis biedt ook kansen

De toekomst van de voedingsindustrie ligt ING nauw aan het hart. Door zijn ketenbenadering – van veld tot vork – kent de ING Food & Agri Business Desk alle schakels in het ecosysteem. Tahon: “Zo begrijpen we de behoeften van de voedingssector en kunnen we opportuniteiten en risico’s beter inschatten. Dat komt ook in onzekere tijden goed van pas. De coronacrisis treft de hele economie, maar er liggen voor de landbouw- en voedingssector ook opportuniteiten. Wij zien bijvoorbeeld momenteel dat de consument bewust kiest voor verse voeding. Bovendien is de landbouw- en voedingssector van vitaal belang, wat hun imago ten goede komt.”

Als netwerkpartner en kennisleverancier wil ING het volledige ecosysteem inspireren. Een goed voorbeeld daarvan is het boek Morgen op het menu. “Ondernemers, start-ups en experts uit het ecosysteem geven daarin hun mening over bewust en slim ondernemen in de voedingssector van de toekomst.”

ing.be/food-and-agri

Probeer Susanova gratis uit!

Wilt u meer dan alleen nieuws? Al onze plusartikels, reportages en analyses lezen? Kies dan voor een proefabonnement van een maand!